Nutri-Score – jak czytać oznaczenia i czy warto się nimi kierować?
Coraz więcej produktów spożywczych ma na opakowaniu kolorową skalę z literami od A do E. Dla jednych to szybka podpowiedź podczas zakupów, dla innych – źródło nieporozumień i kontrowersji. Czy rzeczywiście warto zwracać uwagę na wskaźnik Nutri-Score? Jak interpretować oznaczenia i czy pomagają wybierać zdrowsze produkty?
W tym poradniku wyjaśniamy jak czytać wskaźnik Nutri-Score, na jakiej zasadzie działa ten system, jakie ma zalety i ograniczenia oraz dlaczego nie powinien zastępować analizy składu produktu.
Czym jest wskaźnik Nutri-Score?
Wskaźnik Nutri-Score to system znakowania żywności opracowany przez naukowców we Francji. Jego celem jest ułatwienie konsumentom porównywania produktów spożywczych pod względem wartości odżywczej. Na przedniej części opakowania znajduje się pięciostopniowa skala: od 🟢 A do 🔴 E.
Im bliżej litery A, tym korzystniejszą ocenę otrzymuje produkt według algorytmu Nutri-Score. Warto jednak wiedzieć, że system jest dobrowolny – producent sam decyduje, czy umieści oznaczenie na opakowaniu.
Jak czytać Nutri-Score?
To jedno z najczęściej wpisywanych pytań w wyszukiwarce. Wbrew pozorom interpretacja jest bardzo prosta:
| Ocena | Kolor | Co oznacza? |
|---|---|---|
| A | ciemnozielony | najkorzystniejsza wartość odżywcza w swojej kategorii |
| B | jasnozielony | korzystny wybór |
| C | żółty | średnia ocena |
| D | pomarańczowy | mniej korzystny skład odżywczy |
| E | czerwony | najniższa ocena według systemu |
Najważniejsze jest jednak jedno:
Nutri-Score służy przede wszystkim do porównywania produktów z tej samej kategorii. Można więc porównywać dwa jogurty naturalne lub dwa płatki śniadaniowe, ale nie ma większego sensu zestawianie oliwy z oliwek z napojem roślinnym czy sera z musli.
Jak działa Nutri-Score?
Wiele osób zastanawia się, skąd właściwie biorą się poszczególne litery. System wykorzystuje specjalny algorytm, który przyznaje punkty dodatnie i ujemne.
Na ocenę negatywnie wpływają m.in.:
- wysoka wartość energetyczna,
- duża zawartość cukrów,
- wysoka zawartość soli,
- duża ilość nasyconych kwasów tłuszczowych.
Z kolei punktowane są między innymi:
- zawartość błonnika,
- ilość białka,
- udział owoców,
- udział warzyw,
- obecność roślin strączkowych,
- zawartość orzechów.
Na podstawie końcowego wyniku produkt otrzymuje ocenę od A do E.
Czy Nutri-Score działa?
Z jednej strony system rzeczywiście pomaga szybko porównywać produkty należące do tej samej grupy. Jeśli stoisz przed półką z kilkunastoma rodzajami płatków śniadaniowych, oznaczenie może być dobrą wskazówką.
Nutri-Score zachęca również producentów do poprawiania receptur. Aby uzyskać lepszą ocenę, część firm ogranicza ilość soli, cukru lub zwiększa udział błonnika. Nie oznacza to jednak, że produkt z oceną A jest automatycznie „zdrowy”, a produkt z oceną E należy całkowicie wyeliminować z diety.
Dlaczego Nutri-Score budzi kontrowersje?
Choć system ma wiele zalet, od początku wzbudza również liczne dyskusje. Jednym z głównych powodów jest fakt, że algorytm ocenia przede wszystkim wartość odżywczą, a nie cały skład produktu.
Może się więc zdarzyć, że wysoko przetworzony produkt otrzyma korzystniejszą ocenę niż żywność naturalna.
Przykładowo oliwa z oliwek, mimo że jest jednym z najlepiej przebadanych tłuszczów w diecie śródziemnomorskiej, nie otrzymuje najwyższej możliwej oceny, ponieważ zawiera dużo tłuszczu i jest produktem bardzo kalorycznym. Z kolei niektóre produkty wysoko przetworzone mogą uzyskać lepszy wynik dzięki zmodyfikowanemu składowi.
To pokazuje, że wskaźnik Nutri-Score nie uwzględnia stopnia przetworzenia żywności, rodzaju zastosowanych dodatków ani długości listy składników.
Nutri-Score – przykłady produktów z różnymi ocenami
Kiedy ocenę A otrzymują płatki śniadaniowe z cukrem na drugim miejscu składu oraz z syropem glukozowym zaraz obok, to wiedz, że coś tu jest nie tak
Ogólnie Nutri-Score to naprawdę świetny pomysł, ale… niestety źle rozegrany . Nie uwzględnia on:
- stopnia przetworzenia produktu,
- zbędnych dodatków do żywności,
- prozdrowotnych składników obecnych w produktach (polifenoli, witamin itd.).
Nutri-Score nie zastąpi czytania składu
To jedna z najważniejszych rzeczy, o których warto pamiętać. Dwa produkty mogą mieć identyczną ocenę Nutri-Score, a jednocześnie znacząco różnić się składem.
Jeden będzie zawierał prostą listę składników, drugi – długą listę dodatków technologicznych, aromatów czy substancji zagęszczających.
Dlatego podczas zakupów najlepiej stosować prostą zasadę:
- przeczytaj skład produktu,
- sprawdź tabelę wartości odżywczej,
- dopiero na końcu zwróć uwagę na Nutri-Score.
Dzięki temu podejmiesz bardziej świadomą decyzję zakupową.
Najczęstsze błędy przy interpretacji Nutri-Score
System jest prosty, ale łatwo go błędnie interpretować. Najczęstsze pomyłki to:
❌ Produkt z oceną A można jeść bez ograniczeń
Nie. Nawet produkty z oceną A mogą dostarczać sporo kalorii lub nie pasować do diety każdej osoby.
❌ Produkt z oceną E jest „zakazany”
Ocena E nie oznacza, że produkt jest niebezpieczny. Informuje jedynie, że jego wartość odżywcza jest mniej korzystna.
❌ Można porównywać wszystkie produkty
Nutri-Score najlepiej sprawdza się podczas porównywania produktów z tej samej kategorii.
❌ Nutri-Score mówi wszystko o jakości produktu
Nie. System nie analizuje stopnia przetworzenia, rodzaju dodatków technologicznych ani jakości użytych składników.
8 rzeczy, które warto zapamiętać o Nutri-Score
✔ To system pomocniczy, a nie wyrocznia.
✔ Najlepiej porównuje produkty z tej samej kategorii.
✔ Nie zastępuje czytania składu.
✔ Nie ocenia stopnia przetworzenia żywności.
✔ Nie uwzględnia wszystkich dodatków do żywności.
✔ Może pomóc podczas szybkich zakupów.
✔ Nie należy wybierać produktów wyłącznie na podstawie litery A–E.
✔ Najlepsze decyzje zakupowe podejmiesz, łącząc analizę składu z oceną Nutri-Score.
Jak wykorzystać Nutri-Score podczas zakupów?
| Sytuacja | Co zrobić? |
|---|---|
| Wybierasz słodki napój | Porównaj Nutri-Score, ale przeczytaj też skład. Te z oceną A mogą mieć masę słodzików i sztucznych barwników, a naturalny sok tłoczony może mieć ocenę B lub C. |
| Kupujesz płatki śniadaniowe | Sprawdź zawartość cukru i błonnika, a następnie ocenę Nutri-Score. |
| Wybierasz oliwę | Nie sugeruj się wyłącznie oceną – pamiętaj o specyfice tej kategorii produktów. |
| Porównujesz dwa podobne produkty | Nutri-Score może być pomocnym kryterium, jeśli ich skład jest zbliżony. |
| Produkt ma ocenę A | Nadal przeczytaj listę składników – dobra ocena nie oznacza automatycznie wysokiej jakości składu. |
Podsumowanie
Wskaźnik Nutri-Score może być pomocnym narzędziem podczas zakupów, szczególnie wtedy, gdy porównujemy podobne produkty. Ułatwia szybką ocenę wartości odżywczej i może stanowić dodatkową wskazówkę przy wyborze żywności. Nie warto jednak traktować go jako jedynego wyznacznika jakości.
Jak czytać Nutri-Score? Przede wszystkim z odpowiednim dystansem – pamiętając, że system nie uwzględnia stopnia przetworzenia produktu, długości składu ani rodzaju zastosowanych dodatków. Dlatego najlepszym rozwiązaniem jest połączenie informacji z etykiety, tabeli wartości odżywczej oraz oznaczenia Nutri-Score. To właśnie takie kompleksowe podejście pozwala podejmować najbardziej świadome decyzje zakupowe.
FAQ
Co oznacza Nutri-Score?
Nutri-Score to system znakowania żywności, który ocenia wartość odżywczą produktów w skali od A (najkorzystniejsza ocena) do E (najmniej korzystna).
Jak czytać Nutri-Score?
Najlepiej traktować go jako narzędzie do porównywania produktów z tej samej kategorii. Nie powinien być jedynym kryterium wyboru.
Czy Nutri-Score działa?
Tak, może ułatwiać szybkie porównywanie produktów i zachęcać producentów do poprawy receptur. Nie zastępuje jednak analizy składu ani wartości odżywczej.
Czy Nutri-Score jest obowiązkowy?
Nie. Umieszczenie oznaczenia Nutri-Score na opakowaniu jest dobrowolne i zależy od decyzji producenta.
Dlaczego oliwa z oliwek nie zawsze ma najwyższą ocenę?
Algorytm uwzględnia m.in. kaloryczność i zawartość tłuszczu, dlatego oliwa – mimo korzystnego profilu kwasów tłuszczowych – nie otrzymuje najwyższej możliwej oceny.
Czy produkty z oceną E są niezdrowe?
Nie. Ocena E oznacza jedynie mniej korzystny profil odżywczy według kryteriów systemu. Nie jest równoznaczna z zakazem spożywania takich produktów.
Czy Nutri-Score uwzględnia stopień przetworzenia żywności?
Nie. System nie ocenia stopnia przetworzenia, rodzaju dodatków technologicznych ani jakości użytych składników.
Czy można kierować się wyłącznie Nutri-Score podczas zakupów?
Nie. Oznaczenie warto traktować jako dodatkową wskazówkę. Najlepsze decyzje zakupowe podejmuje się na podstawie całej etykiety – składu, tabeli wartości odżywczej i dopiero na końcu oceny Nutri-Score.
A Ty sugerujesz się wskaźnikiem Nutri-Score przy wyborze produktów na zakupach?
Sprawdź również:
- Najlepszy krem czekoladowo-orzechowy: jak wybrać produkt o dobrym składzie?
- Odstawienie cukru – objawy, efekty i reakcja organizmu dzień po dniu
- Cukier i jego zamienniki
- Słodkie hity do śniadaniówki w zdrowszej wersji
Daria Golba
Hej, jestem Daria – jestem dietetyczką i na co dzień wspieram w budowaniu zdrowszych nawyków oraz prawidłowej relacji z jedzeniem. W Czytamy Etykiety trzymam pieczę nad całym działem spożywczym. W swojej pracy lubię korzystać zasady 80/20, aby zdrowe odżywianie nie było restrykcyjne, tylko stało się nowym, przyjemnym stylem życia. W wolnym czasie uwielbiam długie spacery z moim psim kompanem. Często można zobaczyć mnie w słuchawkach, bo muzyka i audiobooki to coś, z czym rzadko się rozstaje.
