czytamyedtykiety.pl żywność

Czym są napoje izotoniczne i co powinny zawierać?

Dodano: 16 Listopada 2016 Przez: Agnieszka Wałęka
kategoria: Porady, Porównanie produktów
Osoby, które regularnie uprawiają sport, bardzo często w trakcie (i po) treningu spożywają napoje izotoniczne. Mają one na celu wyrównanie poziomu wody i elektrolitów utraconych w trakcie wysiłku. Niedobór elektrolitów pojawia się również w czasie upałów.  Napoje izotoniczne pomagają w krótkim czasie przywrócić równowagę wodno-elektrolitową w organizmie. Na rynku dostępnych jest wiele izotoników różnych marek – niestety, poza podstawowymi składnikami, zwykle posiadają też chemiczne dodatki.

Co powinien zawierać napój izotoniczny?

Podstawowym składnikiem napojów izotonicznych jest oczywiście woda – w przypadku dostarczenia niedostatecznej ilości wody wydolność organizmu spada. Odwodnienie może być niebezpieczne dla zdrowia – nawet to niewielkie powoduje zawroty głowy, silne pragnienie, a także zaburzenia widzenia i omdlenia. Kolejny ważny składnik napojów izotonicznych to sód. Zazwyczaj występuje w postaci chlorku sodu, czyli po prostu soli kuchennej. Dzięki niemu wypijana woda jest lepiej wchłaniana, jest on też ważny do utrzymania równowagi elektrolitów, a podczas wysiłku fizycznego pozwala utrzymać odpowiednią ciepłotę ciała. W izotonikach powinien znajdować się też potas, który uczestniczy w regulowaniu funkcji układu nerwowego oraz mięśniowego. Podobną funkcję pełnią wapń oraz magnez (magnez, wraz z sodem, pomaga utrzymywać stałą temperaturę ciała). W niektórych dostępnych na rynku napojach izotonicznych są też obecne witaminy z grupy B – jest to dodatkowy plus.

Kolejnym niezbędnym składnikiem w napojach izotonicznych są węglowodany. Powinny być one łatwo przyswajalne, aby szybko uzupełnić energię i aby organizm był nadal zdolny do wysiłku. Najczęściej są to: glukoza, fruktoza, maltoza, sacharoza czy maltodekstryna. I mała uwaga: w tym przypadku cukry celowo nie zostały w grafice zaznaczone na czerwono (jak zazwyczaj to robimy), ponieważ w tego typu produktach są one podstawowym, niezbędnym składnikiem, który w trakcie ciężkiego wysiłku należy uzupełniać. Pamiętajmy jednak, że są one przeznaczone dla osób trenujących i jeśli ktoś spożywa je „tak sobie, dla smaku – zamiast wody”, a aktywność fizyczna jest mu obca, raczej nie odbije się to korzystnie na jego zdrowiu i sylwetce. Węglowodany (razem z sodem) zwiększają wchłanianie wody, jednak jeśli jest ich zbyt dużo, zmniejsza się skuteczność nawadniania organizmu, ponieważ płyn taki dłużej zostaje w żołądku. Zazwyczaj w 100 ml napoju jest ok. 4-8 g cukrów.

Substancje dodatkowe w napojach izotonicznych

Znalezienie izotonika, który zawiera tylko wymienione wyżej substancje, jest praktycznie niemożliwe. Zazwyczaj zawierają one także substancje konserwujące, takie jak sorbinian potasu i benzoesan sodu. Ten ostatni może powodować reakcje alergiczne i podrażniać śluzówkę żołądka. Z połączenia benzoesanu sodu z witaminą C (co często zdarza się w napojach gazowanych) powstaje niebezpieczny, rakotwórczy benzen. Kolejnymi dodatkami są słodziki, stosowane w izotonikach „zero” (czyli bez cukru), ale nie tylko – również te zawierające cukry mają je w swoich składach. Aspartam, acesulfam K, sacharyny, cyklaminiany, sukraloza – chociaż obniżają kaloryczność, jednocześnie też zwiększają wyrzut insuliny (a co się z tym wiąże – przyczyniają się do insulinooporności i otyłości). Działając na receptory słodkiego smaku, powodują także wzrost apetytu. Mimo swojej praktycznie zerowej kaloryczności mają duży wpływ na układ hormonalny, komórki i receptory organizmu. Jeśli chodzi o aromaty – nie ma złudzeń – ciężko przecież spodziewać się w tego typu produktach naturalnych dodatków zapachowych. Powszechnie dodawany do izotoników stabilizator, czyli guma arabska, może przyczyniać się do powstawania wysypki, pokrzywki i kataru siennego. Może również nasilić objawy astmy oraz wzdęcia. Warto też zwrócić uwagę na barwniki – błękit brylantowy (który występuje w „tych niebieskich” izotonikach i w niektórych krajach jest zabroniony ze względu na niekorzystne działanie), ale też na żółcień pomarańczową iżółcień chinolinową. Należą do tzw. „szóstki z Southampton”, czyli barwników, które mogą mieć szkodliwy wpływ na aktywność i skupienie uwagi u dzieci.

A może by tak… domowy izotonik?

Dlaczego nie? Przygotowując własny napój izotoniczny mamy pewność, że zawiera on tylko to, co powinien. Jak go zrobić? Potrzebujemy tylko:

– 500 ml niegazowanej wody mineralnej
– 1 cytrynę (uzupełnia zapotrzebowanie na witaminy, nadaje smak, dodaje też energii, uszczelnia naczynia krwionośne i inicjuje proces oczyszczania organizmu z toksyn).
– 2 łyżki miodu (jako źródło łatwostrawnych węglowodanów)
– szczyptę soli (jako źródło sodu)

domowy izotonik

Wszystkie składniki należy dobrze wymieszać i pić w trakcie i po treningu. Pamiętajcie, że nie każdy wysiłek fizyczny wymaga uzupełnienia węglowodanów. Osoby, które trenują intensywnie, które trwa do godziny (aerobik, pływanie), potrzebują tylko uzupełnienia płynów. Dobrze jest wtedy pić wodę lub herbatę – nie ma potrzeby uzupełniania cukru i elektrolitów. Przy wysiłkach trwających od 1 do 3 godzin, tj. długodystansowe biegi, konieczne jest już uzupełnienie węglowodanów i elektrolitów.

 

O Autorze

Agnieszka Wałęka - magister inżynier technologii żywności i żywienia człowieka, a także trener personalny i korepetytor prywatny matematyki. Miłośniczka masła orzechowego, wszelkiego rodzaju aktywności fizycznej, zdrowego odżywiania, ciekawostek dietetycznych i "strażniczka" sklepowych etykiet - zawsze wie, co w trawie piszczy i żaden produkt nie ma przed nią tajemnic :) Prowadzi bloga http://www.katsuumi.pl/

KOMENTARZE
X

Wyszukaj swój produkt:








Przejdź do paska narzędzi